مجله برق اضطراری – در سالهای اخیر، استان زنجان بهعنوان یکی از مناطق مستعد توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی، مورد توجه جدی نهادهای حمایتی و دستگاههای اجرایی قرار گرفته است. تابش مناسب خورشید، اراضی مناسب برای نصب تجهیزات و حمایتهای دولتی، مجموعهای از فرصتهای ارزشمند را برای گسترش نیروگاه خورشیدی زنجان ایجاد کرده است. در همین راستا، طی مراسمی رسمی و با حضور رئیس کمیته امداد کشور، ۲۷ نیروگاه خورشیدی خانگی در شهرستان خدابنده افتتاح شد؛ اقدامی که نهتنها به توسعه زیرساختهای انرژی پاک کمک میکند، بلکه نقش مستقیم و مؤثری در توانمندسازی اقتصادی خانوادههای تحت حمایت دارد.
این طرح که در قالب همکاری میان کمیته امداد، بسیج سازندگی و شرکت بنیاد حیات اجرا شده، یکی از نمونههای موفق همافزایی میان نهادهای کشور در راستای تحقق عدالت انرژی و تقویت تولید پراکنده برق به شمار میرود.
روند اجرای پروژه و همکاری دستگاهها
در مراسم افتتاح این نیروگاهها، سید مرتضی بختیاری رئیس کمیته امداد کشور، ضمن تقدیر از مشارکت بسیج سازندگی و مجموعههای همکار، اعلام کرد که «اجرای پروژههای خورشیدی در مقیاس خانگی» طی سالهای گذشته نتایج ارزشمندی را در استانهای مختلف کشور به همراه داشته است. وی افزود که همکاریهای میدانی و اجرایی در زنجان نیز بسیار منسجم و هدفمند بوده و موجب شده اجرای این طرح با سرعت و کیفیت بالا پیش برود.
به گفته او، بسیج سازندگی از جمله مجموعههایی است که در حوزه توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچکمقیاس، تجربه ارزشمندی به دست آورده و همین تجربه، مسیر اجرای چنین پروژههایی را هموارتر کرده است.
هدفگذاری ملی و نقش کمیته امداد
بختیاری در ادامه سخنان خود، به برنامه ملی ایجاد ۳۰ هزار مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی اشاره کرد؛ طرحی که از سوی رئیسجمهور به عنوان یکی از مأموریتهای کلان کشور مطرح شده است. در این میان، کمیته امداد نیز مأموریت یافته است که با توسعه نیروگاههای خورشیدی کوچک، خانگی و حمایتی برای خانوادههای محروم و تحت پوشش، سهم ویژهای در تحقق این هدف ایفا کند.
این طرحها نهتنها به تولید برق پاک کمک میکنند، بلکه برای خانوارهای آسیبپذیر منبع درآمد پایدار ایجاد مینمایند. درآمد حاصل از فروش برق تولیدی نیروگاههای ۵ کیلوواتی، ممکن است بخش مهمی از هزینههای ماهانه خانوادهها را پوشش دهد و حتی آنها را در مسیر استقلال مالی قرار دهد.
ویژگی نیروگاههای افتتاحشده
در این مراسم، ۲۷ سامانه خورشیدی ۵ کیلوواتی که روی پشتبام منازل مددجویان نصب شده بود، بهصورت رسمی مورد بهرهبرداری قرار گرفت. این نیروگاهها با هدف:
- تولید برق پاک
- ایجاد درآمد پایدار برای مددجویان
- کاهش فشار مصرف بر شبکه برق
- و مشارکت خانوارها در اقتصاد انرژی
طراحی و اجرا شدهاند.
هر نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی، در شرایط معمول، بین ۷۵۰ تا ۹۰۰ کیلوواتساعت برق در ماه تولید میکند که درآمد حاصل از فروش آن به شبکه، بسته به تعرفههای خرید تضمینی، میتواند کمک مالی قابل توجهی باشد.
چرا زنجان یک نقطه طلایی برای انرژی خورشیدی است؟
یکی از نکات مهمی که رئیس کمیته امداد در سخنان خود به آن اشاره کرد، مزیتهای جغرافیایی استان زنجان برای توسعه نیروگاههای خورشیدی است. بنا بر گفته او، هزینه احداث نیروگاه خورشیدی در زنجان نسبت به بسیاری از استانهای دیگر کمتر است. این مزیت، از عواملی مانند:
- شرایط مناسب تابش خورشید
- ساختار زمین و امکان نصب آسان تجهیزات
- زیرساختهای برق قابلقبول و دسترسی آسان برای اتصال به شبکه
- هزینه کمتر برای حمل تجهیزات
- و همراهی نهادهای حمایتی در فرایند اخذ مجوزها
نشأت میگیرد.
به علاوه، اتصال نیروگاه خورشیدی زنجان به شبکه سراسری، با سهولت بیشتری انجام میشود؛ موضوعی که بسیاری از سرمایهگذاران کوچک را به توسعه سامانههای خورشیدی در این استان ترغیب کرده است.
نقش نیروگاه خورشیدی زنجان در توانمندسازی اقتصادی
اجرای پروژههای خورشیدی خانگی در زنجان، بهویژه در مناطقی مانند خدابنده، تنها یک طرح انرژی نیست، بلکه یک برنامه توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی به شمار میرود. خانوارهای تحت حمایت کمیته امداد که در گذشته با محدودیتهای درآمدی مواجه بودند، اکنون میتوانند با فروش برق تولیدی خود، درآمد ماهانه ثابتی داشته باشند. این درآمد پایدار، به خانوارها امکان میدهد:
- در مسیر استقلال مالی حرکت کنند
- هزینههای ضروری زندگی را بهتر مدیریت نمایند
- و حتی بخشی از درآمد را در مسیر ارتقای کسبوکارهای کوچک هزینه کنند
به همین دلیل، توسعه نیروگاه خورشیدی زنجان یکی از بهترین نمونهها از ترکیب انرژی پاک و عدالت اجتماعی است.
تأثیرات گسترده در شبکه برق استان
احداث سامانههای خورشیدی خانگی بهصورت پراکنده، مزیت مهمی برای شبکه برق استان ایجاد میکند. تولید انرژی در محل مصرف باعث میشود:
- بار شبکه انتقال کاهش یابد
- پایداری برق در ساعات اوج مصرف بهتر شود
- و اتلاف انرژی در خطوط انتقال و توزیع کاهش یابد
با توسعه نیروگاه خورشیدی زنجان در مقیاس خانگی و کوچک، پیشبینی میشود که طی سالهای آینده بخش قابل توجهی از برق مورد نیاز استان از طریق انرژی پاک تأمین شود.
جمعبندی
افتتاح ۲۷ نیروگاه خورشیدی خانگی در خدابنده، تنها یک اقدام نمادین نیست، بلکه گامی مؤثر در مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، حمایت از اقشار کمدرآمد و تحقق اهداف کلان کشور در حوزه انرژی است. نیروگاه خورشیدی زنجان اکنون به عنوان یکی از الگوهای موفق در کشور شناخته میشود و انتظار میرود در سالهای آینده شاهد رشد چشمگیر پروژههای مشابه در مناطق مختلف استان باشیم.
این پروژهها علاوه بر کمک به حفظ محیطزیست، زمینهساز ایجاد اشتغال، افزایش درآمد خانوارها و تقویت امنیت انرژی در استان هستند. استمرار چنین طرحهایی میتواند زنجان را به یکی از قطبهای تولید برق خورشیدی در کشور تبدیل کند.
