در شرایطی که تابستانهای ایران هر سال گرمتر میشوند و مصرف برق در اوج خود قرار میگیرد، توان پاسخگویی شبکه برق کشور به پیک بار تابستان به یکی از چالشهای کلیدی صنعت انرژی تبدیل شده است. در این میان، نیروگاههای حرارتی نقشی حیاتی در پایداری شبکه برق ایفا میکنند. نیروگاه رامین اهواز به عنوان یکی از بزرگترین نیروگاههای حرارتی کشور، در آستانه تابستان ۱۴۰۴ مجموعهای از اقدامات فنی، مدیریتی و زیستمحیطی را برای عبور موفق از پیک بار برق به اجرا گذاشته است. در این مقاله از «مجله برق اضطراری»، نگاهی دقیق به این برنامهها و تأثیر آنها در مدیریت مصرف انرژی خواهیم داشت.
اهمیت نیروگاه رامین در پایداری شبکه برق جنوب غرب کشور
نیروگاه رامین اهواز با ظرفیت تولیدی بیش از ۱۸۵۰ مگاوات، یکی از ستونهای تولید برق در جنوب کشور محسوب میشود. این نیروگاه با بهرهگیری از ۶ واحد بخار و نزدیکی به منابع سوختی، نقش کلیدی در تأمین برق خوزستان، بوشهر، ایلام و حتی بخشی از لرستان ایفا میکند. با توجه به شرایط خاص اقلیمی استان خوزستان، اطمینان از عملکرد بهینه این نیروگاه در فصل گرما حیاتی است.
برنامههای تعمیراتی پیشگیرانه پیش از پیک ۱۴۰۴
یکی از مهمترین اقدامات مدیریت نیروگاه، اجرای برنامه تعمیرات پیشگیرانه و اساسی در فصل زمستان و بهار ۱۴۰۳ بود. این برنامه با هدف جلوگیری از توقفهای اضطراری در تابستان و افزایش راندمان عملیاتی واحدها اجرا شد. مهمترین فعالیتهای انجامشده عبارت بودند از:
-
اورهال کامل واحدهای ۳ و ۵ نیروگاه
-
تعویض قطعات استراتژیک توربین، بویلر و ژنراتورها
-
پاکسازی کامل مسیرهای انتقال حرارت و بهینهسازی سیستمهای خنککننده
این اقدامات نه تنها باعث کاهش توقفهای اضطراری شدهاند، بلکه بازده کلی نیروگاه را نیز در آستانه پیک مصرف تابستان به شکل محسوسی افزایش دادهاند.
مدیریت مصرف داخلی و بهینهسازی منابع انرژی
در کنار تعمیرات، نیروگاه رامین اقدام به اجرای طرحهایی برای کاهش مصرف داخلی نیروگاه نیز کرده است. بهطور مثال:
-
نصب سیستمهای روشنایی LED در سطح مجموعه
-
بهینهسازی مصرف آب خام و اجرای بازچرخانی در واحدهای خنککننده
-
نصب کنتورهای هوشمند برای نظارت بر مصرف داخلی تجهیزات کمکی
این سیاستها کمک میکند تا بخشی از ظرفیت تولیدی نیروگاه که پیشتر صرف مصرف داخلی میشد، به شبکه تزریق شود و بهرهوری افزایش یابد.
استفاده از تکنولوژی پایش آنلاین برای کنترل عملکرد
یکی دیگر از اقدامات برجسته در سال ۱۴۰۳، پیادهسازی سیستم پایش عملکرد (Performance Monitoring System) در اتاق فرمان نیروگاه بود. این سامانه امکان رصد لحظهای پارامترهای کلیدی مانند:
-
دمای گازهای خروجی
-
فشار بخار
-
راندمان حرارتی
-
نرخ مصرف سوخت
را فراهم کرده و به اپراتورها اجازه میدهد در سریعترین زمان ممکن نسبت به نوسانات احتمالی واکنش نشان دهند. این امر به کاهش خاموشیهای ناخواسته در زمان اوج مصرف کمک میکند.
آموزش و آمادهسازی نیروی انسانی برای شرایط اضطراری
در شرایط بحرانی، عامل انسانی یکی از ارکان حیاتی برای مدیریت صحیح منابع انرژی است. نیروگاه رامین با برگزاری دورههای تخصصی برای اپراتورها، تکنسینها و کارکنان بهرهبرداری، آنها را برای مواجهه با شرایط فوقالعاده آماده کرده است. این آموزشها شامل:
-
مدیریت اضطراری تجهیزات
-
سناریوهای قطع شبکه
-
بازیابی سریع پس از حادثه
-
هماهنگی با دیسپاچینگ ملی
میشود که در کنار مهارت فنی، توان تصمیمگیری پرسنل را در لحظات حیاتی افزایش میدهد.
هماهنگی با شرکتهای توزیع و پشتیبانی سوخت
یکی دیگر از عوامل کلیدی در تضمین عملکرد پایدار نیروگاه، تأمین بهموقع سوخت (بهویژه گاز طبیعی) است. با توجه به پیشبینی کمبود گاز در برخی مناطق کشور در روزهای سرد یا پیک مصرف تابستان، نیروگاه رامین جلسات منظم با شرکت گاز استان و دیسپاچینگ ملی برای تضمین دریافت سوخت مستمر برگزار کرده است.
همچنین ذخایر اضطراری مازوت نیز در مخازن آمادهسازی شده تا در شرایط بحرانی، بهصورت موقت از این سوخت جایگزین استفاده شود.
حرکت به سمت کاهش آلایندگی و بهبود شرایط زیستمحیطی
هرچند تمرکز اصلی اقدامات نیروگاه روی افزایش توان عملیاتی در پیک برق است، اما در کنار آن پروژههایی نیز برای کاهش آلایندگی و بهبود بازده زیستمحیطی انجام شدهاند. از جمله:
-
اجرای پروژه کنترل و فیلترسازی گازهای خروجی از دودکش
-
نصب سیستم پایش آنلاین آلایندهها برای همکاری با سازمان محیط زیست
-
اصلاح مشعلها جهت کاهش NOx
این اقدامات همسو با رویکرد جهانی برای بهرهبرداری پاکتر از نیروگاههای فسیلی انجام میشود.
جمعبندی: پایداری در سایه آمادگی و نوسازی
نیروگاه رامین اهواز با اتخاذ مجموعهای از اقدامات فنی، مدیریتی، زیستمحیطی و آموزشی، آمادگی بالایی برای عبور از تابستان ۱۴۰۴ و تأمین پایدار برق در منطقه جنوب کشور دارد. این تجربیات میتوانند الگویی برای سایر نیروگاههای حرارتی کشور باشند، بهویژه در شرایطی که فشار بر شبکه برق بهواسطه افزایش مصرف، تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع سوختی روزبهروز بیشتر میشود.
