مجله برق اضطراری-در پی دستور صریح رئیسجمهور مبنی بر بهرهگیری همه دستگاههای دولتی از انرژیهای پاک و بهویژه انرژی خورشیدی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری گام مهمی در راستای تحقق این هدف برداشت. این نهاد با استفاده حداکثری از فضای پشتبام ساختمان اصلی خود، نیروگاه خورشیدی ۴۰ کیلوواتی را با پنلهای پیشرفته ساخت شرکتهای دانشبنیان ایرانی راهاندازی کرد.
اهمیت انرژیهای تجدیدپذیر و نقش نهادهای دولتی
با افزایش نگرانیها درباره تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع فسیلی، توجه به انرژیهای تجدیدپذیر به یک ضرورت ملی تبدیل شده است. دولت ایران نیز در سالهای اخیر سیاستهای تشویقی متعددی برای ترویج استفاده از این نوع انرژیها بهویژه در بخش دولتی در نظر گرفته است. در این میان، نقش نهادهای دولتی به عنوان الگوی مصرف و پیشران فناوریهای نوین انرژی بسیار حیاتی است.
معاونت علمی ریاستجمهوری به عنوان یکی از نهادهای پیشرو، با نصب نیروگاه خورشیدی ۴۰ کیلوواتی خود، نشان داده است که میتوان با تکیه بر توان داخلی و دانش فنی شرکتهای دانشبنیان، گامی مؤثر در جهت خودکفایی انرژی برداشت.
جزئیات پروژه و فرآیند نصب
حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، در تشریح این پروژه گفت: «پیرو دستور رئیسجمهور درباره استفاده تمامی دستگاههای اجرایی از انرژی خورشیدی، ما تصمیم گرفتیم حداکثر فضای پشتبام ساختمان معاونت علمی را برای نصب پنلهای خورشیدی اختصاص دهیم.» وی افزود: «مساحت قابل استفاده پشتبام حدود ۴۰۰ مترمربع است که با در نظر گرفتن نیاز هر کیلووات پنل به ۱۰ مترمربع، توانستیم ۴۰ کیلووات پنل نصب کنیم.»
با اینکه نیاز انرژی معاونت علمی ۱۰۰ کیلووات است، به دلیل محدودیت فضا مابقی برق موردنیاز این نهاد از شبکه برق شهری تأمین میشود. با این حال، این پروژه گام نخست بسیار مهمی برای حرکت به سوی خودتأمینی انرژی محسوب میشود.
نکته مهم در این پروژه استفاده از مبدل هیبریدی (Hybrid inverter) است که نسبت به مبدلهای رایج تفاوتهای قابل توجهی دارد. افشین توضیح داد: «مبدلهای DC به AC به سه دسته تقسیم میشوند: مبدلهای متصل به شبکه (on-grid) که فقط زمانی که به شبکه متصل هستند انرژی تولید میکنند، مبدلهای آفلاین (off-grid) که مستقل از شبکه عمل میکنند و فقط در زمان قطع برق استفاده میشوند، و مبدل هیبریدی که ما در معاونت نصب کردیم.»
این نوع مبدل هیبریدی امکان ارسال برق تولیدی به شبکه در زمان وجود برق شبکه را فراهم میکند و هنگام قطع برق، بدون وقفه برق تولیدی را به ساختمان اختصاص میدهد. این ویژگی باعث افزایش بهرهوری و پایداری تامین برق میشود.
مزایای استفاده از پنلهای خورشیدی ساخت داخل
یکی از نقاط قوت این پروژه، استفاده از پنلهای خورشیدی ساخت شرکتهای دانشبنیان ایرانی است که علاوه بر تطابق با استانداردهای بینالمللی، مزایای خاص خود را دارد. افشین در این زمینه گفت: «راندمان پنلهای نصب شده با نمونههای جهانی برابری میکند. همچنین تولید داخلی بودن این پنلها فرآیند خرید، نصب و ارائه خدمات پس از فروش را بسیار سادهتر و سریعتر کرده است.»
این موضوع اهمیت بالایی دارد زیرا بسیاری از پروژههای انرژی خورشیدی با پنلهای وارداتی با مشکلاتی نظیر طولانی شدن زمان تامین قطعات، هزینههای بالا و کمبود خدمات پس از فروش مواجه هستند. استفاده از تولید داخل میتواند علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، اشتغالزایی در داخل کشور را نیز تقویت کند.
نقش شرکتهای دانشبنیان در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
معاون علمی رئیسجمهور تأکید کرد: «ما با راهاندازی این پروژه قصد داریم شرکتهای دانشبنیان را در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر حمایت و تقویت کنیم.» وی افزود: «امیدواریم این حرکت به الگویی برای دیگر سازمانهای دولتی و حتی بخش خصوصی تبدیل شود تا استفاده از محصولات بومی و دانشبنیان در سراسر کشور گسترش یابد.»
این رویکرد میتواند به توسعه زنجیره تامین و تولید قطعات انرژی خورشیدی در ایران منجر شود و در بلندمدت، هزینههای نصب و بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی را کاهش دهد.
چشمانداز توسعه انرژی خورشیدی در دستگاههای دولتی
بر اساس برنامهریزیهای دولت، دستگاههای اجرایی موظف شدهاند درصدی از انرژی مصرفی خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کنند. نصب نیروگاه خورشیدی در معاونت علمی نمونه عملی و موفقی از اجرای این سیاست است. این روند انتظار میرود در سایر نهادها و وزارتخانهها نیز پیگیری شود.
افشین اظهار داشت: «ما شروعکننده این مسیر بودیم و هماکنون در تلاشیم تا با همکاری بخشهای مختلف دولتی، نصب و بهرهبرداری از نیروگاههای خورشیدی در سراسر کشور گسترش یابد.»
جمعبندی و نتیجهگیری
نصب نیروگاه خورشیدی ۴۰ کیلوواتی در پشتبام ساختمان معاونت علمی ریاستجمهوری، نه تنها یک پروژه فنی و اجرایی موفق است بلکه نمادی از تعهد دولت به توسعه پایدار و استفاده از انرژیهای پاک به شمار میرود. این اقدام نشان میدهد که با استفاده از فناوریهای روز و تکیه بر توانمندیهای داخلی میتوان به خودکفایی در حوزه انرژی دست یافت.
از سوی دیگر، بهرهگیری از مبدلهای هیبریدی پیشرفته و پنلهای خورشیدی ساخت داخل، امکان بهرهوری بالاتر، پایداری تامین برق و کاهش هزینهها را فراهم کرده است. این پروژه به عنوان یک الگوی موفق، مسیر را برای سایر سازمانها و نهادهای کشور هموار میکند تا در راستای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر گام بردارند.
در نهایت، تاکید معاونت علمی بر حمایت از شرکتهای دانشبنیان در این حوزه، نویدبخش آیندهای روشن برای صنعت انرژی پاک ایران است که هم از نظر فنی و هم از نظر اقتصادی پایدار خواهد بود.
