در راستای سیاستهای کلان دولت سیزدهم و چهاردهم مبنی بر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، شهرستان نائین بهعنوان یکی از نقاط مستعد انرژی خورشیدی در استان اصفهان، میزبان پروژههای متعددی در حوزه برق پاک شده است. یکی از این پروژهها، نیروگاه خورشیدی در نائین است که با ظرفیت تولید ۳ مگاوات، در مسیر جاده روستای بنوید در دست احداث قرار دارد.
به گفته اسماعیل محمدی نصیری، مدیر امور برق شهرستان نائین، این پروژه تا سه ماه آینده به مرحله بهرهبرداری خواهد رسید و با راهاندازی آن، بخش قابلتوجهی از نیاز برقی مناطق اطراف از جمله منطقه زندوان، بخشی از شهر نائین و چندین روستای مجاور تأمین خواهد شد.
اهمیت احداث نیروگاه خورشیدی در نائین
از آنجایی که ایران بهطور میانگین حدود ۳۰۰ روز آفتابی در سال دارد، مناطق کویری و نیمهکویری کشور، بهویژه در استانهایی مانند اصفهان، یزد و کرمان، ظرفیت بالایی برای تولید برق خورشیدی دارند. شهرستان نائین نیز با تابش بالا و زمینهای مسطح و خشک، یکی از بهترین گزینهها برای احداث نیروگاههای خورشیدی محسوب میشود.
بر اساس آمارهای منتشرشده توسط شرکت توانیر، مصرف برق در نائین طی سالهای اخیر بهدلیل افزایش جمعیت، گسترش صنایع کوچک و متوسط، و استفاده از تجهیزات سرمایشی رشد قابلتوجهی داشته است. این موضوع باعث فشار مضاعف بر شبکه توزیع و بروز قطعیهای مکرر، بهویژه در تابستان، شده است. در چنین شرایطی، بهرهبرداری از نیروگاه خورشیدی در نائین میتواند یک راهکار مؤثر برای کاهش ناترازی شبکه برق باشد.
مشخصات پروژه و تأثیر آن بر پایداری شبکه
نیروگاه خورشیدی ۳ مگاواتی نائین، یکی از سه پروژه مشابه در این شهرستان است که با مشارکت بخش خصوصی و با نظارت شرکت برق منطقهای اصفهان اجرا میشود. این پروژه در جاده روستای بنوید واقع شده و بهدلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، تابش مستقیم خورشید بهطور متوسط روزانه بین ۵ تا ۶ کیلووات ساعت بر هر مترمربع دارد.
اسماعیل محمدی نصیری در حاشیه بازدید میدانی از پروژه بیان کرد: «با بهرهبرداری از این نیروگاه، مناطق کمبرخورداری مانند زندوان که همواره در معرض خاموشیهای فصلی قرار داشتند، دیگر دچار قطع مکرر برق نخواهند شد.»
وی ادامه داد: «این پروژه گامی مهم در راستای عدالت انرژی و تأمین برق پایدار برای روستاهای اطراف است. همچنین با توجه به موقعیت استراتژیک نائین در شبکه برق منطقهای، این نیروگاه میتواند بخشی از بار شبکه ملی را نیز کاهش دهد.»
ضرورت تسریع در احداث نیروگاههای تجدیدپذیر
با توجه به روند فزاینده مصرف برق در کشور، بهویژه در فصل تابستان و ایام اوج مصرف، دولت و نهادهای اجرایی بر تسریع در ساخت نیروگاههای تجدیدپذیر تأکید دارند. یکی از چالشهای اصلی در این حوزه، واگذاری زمین، تأمین تسهیلات مالی، و صدور مجوزهای لازم است. در همین راستا، مدیر امور برق شهرستان نائین خواستار همکاری بیشتر بین نهادهای محلی، شرکت توزیع برق، و بخش خصوصی شد.
به گفته وی، اگر مراحل اداری و حقوقی با سرعت بیشتری پیش برود، سایر دو پروژه خورشیدی در این شهرستان نیز میتوانند در زمان کوتاهتری به بهرهبرداری برسند و بار قابلتوجهی را از دوش شبکه توزیع بردارند.
مزایای محیطزیستی و اقتصادی نیروگاه خورشیدی در نائین
نیروگاههای خورشیدی نهتنها برق پاک و بدون آلایندگی تولید میکنند، بلکه به کاهش انتشار گازهای گلخانهای نیز کمک میکنند. با راهاندازی نیروگاه خورشیدی در نائین، سالانه از انتشار چند هزار تُن دیاکسیدکربن جلوگیری خواهد شد. این موضوع در شرایطی که ایران با بحران خشکسالی، کمبود منابع آبی، و آلودگی هوا درگیر است، اهمیتی دوچندان دارد.
از منظر اقتصادی نیز این پروژهها میتوانند فرصتهای شغلی جدیدی برای مردم منطقه ایجاد کنند. از نصب پنلها گرفته تا نگهداری، تعمیرات و بهرهبرداری، همگی نیازمند نیروی انسانی متخصص هستند. همچنین کشاورزان و صاحبان اراضی میتوانند از طریق اجاره زمینهای خود یا نصب سیستمهای خورشیدی کوچکمقیاس، درآمدزایی داشته باشند.
آینده انرژی خورشیدی در نائین و مناطق مشابه
با توجه به موفقیتآمیز بودن پروژههای فعلی و استقبال مناسب مردم و سرمایهگذاران، چشمانداز روشنی برای توسعه انرژی خورشیدی در نائین وجود دارد. طبق برآوردهای غیررسمی، تنها در اراضی دولتی و بلااستفاده اطراف نائین، ظرفیت نصب بیش از ۱۵۰ مگاوات پنل خورشیدی وجود دارد. اگر حمایتهای لازم از سوی دولت و تسهیل در فرآیندهای اجرایی ادامه یابد، نائین میتواند به یکی از قطبهای تولید انرژی تجدیدپذیر در کشور تبدیل شود.
جمعبندی
پروژه احداث و بهرهبرداری از نیروگاه خورشیدی در نائین یک نمونه موفق از همافزایی بین بخش دولتی و خصوصی برای توسعه زیرساختهای پایدار برق است. این پروژه نهتنها به کاهش خاموشیها در مناطق کمبرخوردار کمک میکند، بلکه در مسیر تحقق اهداف کلان کشور در زمینه انرژیهای پاک نیز گام برمیدارد.
در شرایطی که کشور با بحران انرژی، کمآبی و ناترازی برق روبهروست، بهرهبرداری هوشمندانه از منابع خورشیدی در نقاطی مانند نائین میتواند الگویی کارآمد برای سایر مناطق کشور باشد. آینده انرژی ایران، وابسته به همین تصمیمات هوشمندانه امروز است.
